Wilder

Portret van scenarioschrijver en regisseur Billy Wilder

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Close Up portretteert regisseur Billy Wilder, wiens glorieus gerestaureerde films in Amsterdam draaien. Bij die frisse blik blijken die films zowel dieper als platter dan gedacht.

Billy Wilder (1906–2002) was een Amerikaanse, maar van oorsprong Weense en joodse filmmaker die in de jaren 40 en 50 in de VS geniale films schreef en regisseerde. Zijn drama’s Sunset Boulevard, The Lost Weekend en Double Indemnity worden inmiddels als klassiekers beschouwd, net als zijn komedies The Apartment, Some Like It Hot en The Seven Year Itch, die laatste twee met Marilyn Monroe. Wilder stond bij het publiek en bij de fatsoensrakkers van de Amerikaanse filmcensuur destijds bekend om zijn gewaagde seksuele toespelingen en die blijken, bij een hernieuwde kennismaking met zijn films, nog een stuk vulgairder dan ze in de herinnering al waren. Wat ook opvalt bij nadere beschouwing, is dat de mannelijke hoofdpersonen zulke zwakke, ruggengraatloze en zichzelf in letterlijke of figuurlijke zin prostituerende schepsels zijn, die door Wilder uiterst menselijk worden geportretteerd.

Dat opnieuw – of voor het eerst – in al hun opgeknapte glorie in de bioscoop zien van Wilders werk is zeer aan te raden en kan tot half september in Eye Filmmuseum achter het Amsterdamse Centraal Station (zie eyefilm.nl voor de data). Eigenlijk is deze bioscoopervaring, ook voor degenen die zijn films al denken te kennen, niets minder dan een openbaring. Bijvoorbeeld The Apartment, met Jack Lemmon en Shirley MacLaine, wordt een heel andere film in de gerestaureerde versie dan wanneer je hem op een zondagmiddag op de Belg hebt gezien op je tv-tje, want naar die regionen worden de films van Wilder al decennialang verbannen. Wie de moeite neemt om te gaan kijken ziet, vooral in Wilders komedies, behoorlijk zwarte kanten en zeer scabreuze seksuele toespelingen en, zoals gezegd, nogal trieste mannen die hun zwaktes niettemin vaak overwinnen of in elk geval te lijf gaan.

Lees ook