Explained S01E01: complexe vragen, eenvoudige antwoorden

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Korte documentaire over de seksuele evolutie wordt afgesloten met een open deur van jewelste.

In de reeks korte documentaires getiteld Explained komt een veelvoud aan onderwerpen voorbij: van de inkomensongelijkheid tussen zwarte en witte mensen, tot het ontwerpen van je baby voor zijn geboorte. In de eerste aflevering staat de seksuele evolutie van de mensheid centraal: waarom doen we aan monogamie? En hoe ziet de toekomst er op seksueel gebied uit? Netflix en nieuwssite Vox slaan de handen ineen om deze vragen op vakkundige wijze te beantwoorden via diagrammen, fragmenten en interviews met (pseudo-)wetenschappers.

Waarom laten we ons leven domineren door monogamie? Zo vraagt voice-over Maria Bello zich af. In een epileptische montage komt een trits aan bekentenissen van schuinsmarcheerders voorbij, van Bill Clinton tot prins Charles. Echtparen delen hun visie op het huwelijk en monogamie. Sommigen houden er een open relatie op na, anderen volgen lijdzaam de regels van de traditionele echtverbintenis. Een relatieadviseur vertelt dat het opmerkelijk is dat huwelijken na 50 jaar perfectie ineens voorbij kunnen zijn na een misstap.

Die observatie mondt uit in een historische blik op het huwelijk. Jager-verzamelaars hadden en hebben bijvoorbeeld een andere kijk op ouderschap en kinderen. Mannen beschouwen alle kinderen als hun eigen kinderen, en hebben seks met alle vrouwen uit de stam. Monogamie werd pas een fenomeen na de neolithische revolutie, toen men ging boeren en landeigenaar werd. ‘Je wil geen vreemde zaden in je grond hebben', aldus een commentator. Dan volgt de vergelijking met promiscue bonobo’s op wie wij – als mensen – ontzaglijk lijken.

De ultieme vorm van monogamie komt alleen voor bij parasitaire wormen die in elkaar overgaan. En monogamie is een sociale constructie; een moderne fabricatie. Wellicht ontsproten uit de koker van religie – Adam en Eva – en uit Darwins evolutietheorie. De man was superieur en verlangt fideliteit van zijn vrouw. Omgekeerd wil de vrouw graag dat er brood op tafel komt. Maar hoe nu verder? Dit is waar in Explained de schoen wringt: de oplossing is te accepteren dat monogamie (dus) een sociale constructie is. Dat doet een weldenkend mens echter waarschijnlijk al.

Een anekdote spreekt boekdelen: ‘Als je ervoor kiest om vegetariër te worden, dan kan de geur van bacon nog steeds verleidelijk zijn.’ Dat is een behoorlijke open deur. (Daar stikt het overigens van in de serie.) Bovenal neem je de kijker daarmee niet al te serieus. Oftewel: als het antwoord op zo’n complexe vraag zo eenvoudig blijkt te zijn, waarom zou je dan naar Explained kijken?

Explained S01, vanaf 22 mei 2018 op Netflix

Lees ook