American Gods S02

American Gods S02E01-02: alles is in beweging, behalve de plot

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Het rommelde achter de schermen bij seizoen twee. Is alle onrust af te zien aan het eindproduct?

'Je geeft me geen andere keuze. Ik zal weer beginnen met het afhakken van hoofden, met het drinken van bloed en met het bevrijden van zieltjes. Althans, als ik mijn weekenddienst kan ruilen.’

https://www.youtube.com/watch?v=9lFt4WlB_Qc

Deze quote van Mama-ji (Sakina Jaffrey, House of Cards), Hindoe Godin van de Oorlog, vat precies de kracht en de allure van het originele boek American Gods samen. In de visie van schrijver Neil Gaiman (Stardust, Coraline, Good Omens) zijn de Oude Goden destijds met immigranten meegekomen naar de Nieuwe Wereld. Zolang er mensen in hen geloofden, was er niets aan de hand. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd. Maar in de laatste anderhalve eeuw gaat de aandacht steeds meer uit naar Nieuwe Goden, zoals Media (eerste seizoen: Gilian Anderson, tweede seizoen: Kahyun Kim), Godin van radio, tv en film, en Technical Boy (Bruce Langley), God van de nieuwe technologie. De Oude Goden raken in de vergetelheid.

Sommige oorspronkelijke Goden, zoals Bilquis (Yetide Badaki), Godin van de Liefde, en Osteria (Kristin Chenoweth), Godin van de Lente, liften mee op het succes van het nieuwe mediacircus – Bilquis via dating-apps en Osteria met Pasen – maar de rest weet nog maar nauwelijks rond te komen van hun slecht betaalde baantjes als schoonmaakster (Mama-ji), taxichauffeur (Jinn) en slager (Czernobog, God van de Dood).

Voor Odin (Ian McShane, Deadwood), die in het dagelijkse leven ook luistert naar de naam Mr. Wednesday, is er maar één optie: een ultieme oorlog tegen de Nieuwe Goden. En dus reist Odin/Wednesday met zijn nieuwe bodyguard Shadow Moon (Ricky Whittle, The 100) Amerika door om zieltjes te winnen.

In het eerste seizoen gebeurde er plottechnisch niet heel erg veel. Het was vooral een introductie. Maar wat het miste aan plot, maakte het ruimschoots goed met sfeer. Showrunners Bryan Fuller (Star Trek: Discovery, Hannibal) en Michael Green (Heroes, Blade Runner 2049) creëerden een tv-wereld zoals we die niet eerder hadden gezien: bizar, grotesk, hypnotiserend, verleidelijk. Waar een Godin als Bilquis haar gewillige slachtoffers tijdens de seks letterlijk haar baarmoeder in zuigt, en waar Media in de vorm van Lucille Ball je vanuit de televisie vraagt of je haar tieten wilt zien. En waar los rondlopende, supersterke dode echtgenotes, die met één goede trap in het kruis een man kunnen halveren, nog het minst opzienbarend zijn. Kortom: het eerste seizoen van American Gods eindigde bij ons terecht bovenaan op het lijstje met de beste series van 2017.

Fuller en Green permitteerden zich in het eerste seizoen behoorlijk wat dichterlijke vrijheden (naar het schijnt, tot ergernis van Neil Gaiman), maar de veranderingen waren bijna allemaal ten goede. Vooral Mad Sweeney (Pablo Schreiber, Orange is the New Black), een Ierse kabouter, en Laura Moon (Emily Browning, The Affair, Sucker Punch), de dode vrouw van Shadow, komen in de serie echt beter tot hun recht. In het boek waren beide personages meer veredelde plotmechaniekjes. Mad Sweeney's rol was feitelijk uitgespeeld op het moment dat hij per ongeluk zijn gouden geluksmunt aan Shadow gegeven had. En Laura’s enige taak was geduldig aan de zijlijn wachten om op te komen draven wanneer Shadow weer eens in de problemen zat. Hoe het kwam dat Laura verongelukte terwijl ze Shadows beste vriend oraal aan het bevredigen was? Daarin was het boek niet echt geïnteresseerd.

De tv-serie dook wel diep in Laura’s ziel en vond een doodongelukkige huisvrouw, die zelf, bij leven, ook niet wist waarom het leven haar zo moe en lusteloos maakte. Dat ze in de dood opeens wel betekenis vindt in haar leven, maakt haar verhaallijn plots veel tragischer. In de serie is haar lot nog sterker verbonden aan dat van Mad Sweeney – niet alleen ‘leeft’ zij vanwege zijn geluksmunt, ze kenden elkaar in een eerder leven. Hun vertrouwde gekibbel is ook één van de hoogtepunten van de eerste twee afleveringen van het tweede seizoen.

Achter de schermen is er, in de overgang van seizoen één naar seizoen twee, veel veranderd. Fuller en Green werden ontslagen, onder meer vanwege de hoge kosten van seizoen één (Gaimans onvrede zal ook niet hebben geholpen), waarna ook Gillian Anderson vertrok. Maar ook de nieuwe showrunner werd nog voor het einde van de shoot van zijn taken ontheven.

De belangrijkste vraag: is alle onrust aan American Gods af te zien? Aflevering één voelt nog redelijk vertrouwd. Na de oorlogsverklaring aan het einde van seizoen één reizen Wednesday, Shadow en kompanen naar het even bizarre als befaamde Huis op de Rots (een echt bestaande Amerikaanse toeristische trekpleister) om nog wat laatste hulptroepen te verzamelen. Ook Technical Boy en Mr. World (Crispin Glover, Back to the Future), God van de Globalisering, trekken zich terug om te hergroeperen. Zowel Media als Osteria (ook Chenoweth keert dit tweede seizoen niet terug) zijn nergens te bekennen.

Het is bevredigend om de anders zo arrogante en gepamperde Technical Boy nu eens in het nauw gedreven te zien, wanneer dingen niet automatisch gaan zoals hij wil (zoals Chris O’Dowd in The IT Crowd zou zeggen: 'Have you tried turning it off and on again?'). Mr. World is minder geslaagd. Hij ontpopt zich in zijn extra screentijd juist tot een meer stereotiepe superslechterik, met bijbehorende trouwe handlanger, Mr. Town (Dean Winters).

Het beetje vaart dat aflevering één had, is in aflevering twee verdwenen. Alles is in beweging, behalve de plot. Technical Boy is op zoek naar Media; Laura, Mad Sweeney, Wednesday en Mr. Nancy (Orlando Jones, Sleepy Hollow) zitten te keuvelen in hun auto’s en Shadow wordt gemarteld in een rijdende trein. Seizoen één maakte ook vaak een pas op de plaats, maar dan werd de tijd tenminste gevuld met verwondering en verbeeldingskracht. Nu zijn dat natuurlijk ook geen omschrijvingen die je direct verwacht bij martelingen, maar hier vallen de scènes met Shadow vooral op vanwege hun nietszeggendheid.

Toegegeven, ‘nietszeggend’ zit ook wel een beetje in het personage van Shadow ingebakken. ‘Wanneer ik naar je kijk, zie ik alleen een groot, solide, mensvormig gat’, vertelde Laura hem in het boek. Shadow is geen aandrijver, hij is een volger. Voor het grootste gedeelte van het boek zit Shadow te wachten tot iemand anders hem vertelt wat hij moet doen. In de serie is dat niet anders. Maar goed, daarom heten het boek en de serie ook ‘American Gods’ en niet ‘De vele verblufte blikken van Shadow Moon’.

Voor nu geven we de Goden het voordeel van de twijfel.

American Gods S02, vanaf maandag 11 maart 2019 elke week een nieuwe aflevering bij Amazon Prime Video.

Lees ook