The New York Times

Zou Bill Clinton de Lewinsky-affaire in deze tijd overleefd hebben?

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

De podcastserie Slow Burn neemt de luisteraar mee terug naar het verleden, maar biedt ook een spiegel op het heden.

Eerst maar even de spoiler die geen spoiler is: Bill Clinton mocht in 1998 zijn presidentschap uiteindelijk helemaal uitzitten. De impeachment-procedure die tegen hem werd ingezet, was weliswaar historisch, maar politiek gezien was het geen seconde echt spannend – waarover later meer.

Het maakt de prestatie van Leon Neyfakh, journalist van ­Slate, alleen maar knapper. Het eerste seizoen (over Watergate) van zijn podcastserie Slow Burn was al fraai; het tweede seizoen, over de Lewinsky-affaire, is ronduit – ik ken hier geen goede Nederlandse vertaling voor – riveting. Een opwindende, vaak verbijsterende vertelling, boordevol details die je nooit wist of vergeten was. Een affaire bovendien met lessen voor nu: over impeachment, over MeToo en over (ja, echt) Brett Kavanaugh, Trumps kandidaat voor het Hooggerechtshof wiens verleden Washington onlangs in zijn greep hield.

Dat de temperaturen tijdens de zomer en het najaar van 1998 hoog opliepen, dat herinner ik me al te goed. Ik was er namelijk bij. Tijdens een recente verhuizing vond ik fotografisch bewijs terug: een uitgescheurde voorpaginafoto van de The New York Times met daarop een presidentiële limousine die langs een groep boze demonstranten rijdt. Tussen hen in staat een nieuwsgierige lange slungel, een stagiair bij de Nederlandse televisie in Washington. Ik herinner me vooral de middag van 11 september, een historische dag, drie jaar voordat die datum pas écht in de geschiedenisboeken belandde. Op 11 september kwam ’s ochtends het rapport van aanklager Kenneth Starr uit, een sensationele pageturner boordevol details over het seksleven van de president. Congresleden en journalisten, iedereen kreeg het tegelijkertijd. De stagiair mocht het – bij 32 graden Celsius – met een flinke sprint naar het dak van de correspondent brengen. Starr had vier jaar lang onderzoek gedaan naar de Clintons, aanvankelijk naar een ingewikkelde vastgoeddeal in Arkansas (Whitewater), uiteindelijk naar het presidentiële gedraai en gelieg na de Lewinsky-affaire.

De korte geschiedenis: tussen najaar 1995 en voorjaar 1997 hadden Bill Clinton (49 jaar toen het begon) en Monica Lewinsky (22), een stagiaire in het Witte Huis, negen keer ‘seksueel contact’ gehad. (De definitie van seksueel contact vormde de kern van Clintons verdediging.) In januari 1998 verhoorde de FBI Lewinsky in een hotel vlak buiten Washington. Even later lag het hele verhaal op straat. In Washington was net een nieuwe generatie Republikeinse straatvechters aangetreden, aangevoerd door Newt Gingrich, leider van het Huis van Afgevaardigden. Fox News, inmiddels niet meer weg te denken uit het media­landschap, was net begonnen en rook bloed. De cultuuroorlogen woedden als nooit tevoren.

https://www.youtube.com/watch?v=2GjUT-8VAR4

Onder die omstandigheden begon het Huis van Afgevaardigden, waar Republikeinen een meerderheid hadden, een afzettingsprocedure. Reden: Clinton had gelogen over zijn affaire. Hij werd officieel ge-impeached, wat betekent dat het Huis de kwestie naar de Senaat stuurt voor een politiek proces. (Een van Clintons verre voorgangers Andrew Jackson werd in 1868 geimpeached; voor Richard Nixon dreigde in 1974 hetzelfde, waarna hij de eer aan zichzelf hield.) De Senaat verandert op zo’n moment in feite in een rechtbank. Clinton had twee aanklachten aan zijn broek: liegen onder ede en belemmering van de rechtsgang. Vanaf het begin was duidelijk dat het de Republikeinen niet zou lukken om Clinton af te zetten: voor een veroordeling was een tweederde meerderheid nodig, en die hadden ze in de verste verte niet.

 

Lees ook