Waco

Waco S01: knappe hervertelling van tragedie

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Dramatisatie van de ondergang van een Texaanse sekte in 1993 is pijnlijk actueel.

In 1993 werd het complex van de sekte van de van illegaal wapenbezit en kinderverkrachting verdachte David Koresh in Texas belegerd door de FBI. Er was 51 dagen lang sprake van een impasse: onderhandelaars slaagden er niet in om de zelfbenoemde profeet en zijn gevolg naar buiten te lokken en beide partijen waren zwaarbewapend. Uiteindelijk kwamen er 76 sekteleden om bij een vuurzee, die – zo wordt in dit zesdelige drama gesuggereerd – ontstond door een grootschalige FBI-aanval met traangas.  

https://www.youtube.com/watch?v=brLql1WtPD4

Het is een omineus beeld: een colonne van truckers en trailers (met daarin leden van een arrestatieteam) van de Amerikaanse politiedienst ATF (Alcohol, Tobacco, Firearms) raast over een Texaanse laagvlakte nabij Waco, met als doel het ontzetten van de sekte van David Koresh (acteur Taylor Kitsch geeft met veel bezieling gestalte aan de religieus leider). In de eerste aflevering krijgen we al een glimp te zien van hoe later in de serie de eerste ‘huiszoeking’ ontaardt in een bloedbad – aan beide kanten zullen doden vallen. Waarop de FBI de boel overneemt en er een strijd ontstaat tussen een zachtmoedige onderhandelaar (Michael Shannon in een fijne rol) en de militaire krachtpatser die zo snel mogelijk de sekte wil ontmantelen (Shea Whigham).

Waar Gary Noesner (Shannon) probeert zijn retorische overredingskracht in te zetten, wordt hij tegengewerkt door Mitch Decker (Whigham) die psychologische terreur prefereert. Oftewel: keiharde muziek, schijnwerpers en tanks.

In een flashback zien we hoe de compound van Koresh en consorten negen maanden eerder nog het ogenschijnlijke toonbeeld van onschuld is. Scenaristen Drew en Joh Erick Dowdle – die het boek van Noesner en overlevende David Thibodeau adapteerden – geven de sekteleden, incluis Koresh, een gezicht. Ze vermenselijken het devote gezelschap. Dat is belangrijk: je krijgt een idee van hoe het is om betoverd te worden door een manipulator. Ook AFT-agent Jacob Vazquez (John Leguizamo, in een prachtrol) valt voor de charme van Koresh. Maar ergens halverwege slaat het roer om, wanneer Koresh zich ontpopt als de narcistische proleet die hij in werkelijkheid is.

Gary Noesner stelt op een gegeven moment iets als: waarom moeten die sekteleiders, die direct contact hebben met God, steevast seks hebben met alle, ook jongere, vrouwen? Want het is Koresh’ handelsmerk om alle vrouwen in zijn aanwezigheid te bezwangeren. Hier manifesteert zich een interessant contrast: atheïsme versus religie; pragmatisch versus irrationeel. En Waco is contrastrijk in vele opzichten. Geweldloos versus gewelddadig; feminien versus masculien. Alles draait om polarisatie, want hoewel het verhaal zich afspeelt in 1993 zijn dezelfde thema’s vandaag de dag in de Verenigde Staten en ver daarbuiten superrelevant.

Wil je weten waarom sommige Amerikanen zweren bij wapenbezit? Dan moet je Waco kijken: het wantrouwen jegens het politieapparaat en justitie is bijzonder diepgeworteld. En de trend die vanaf de jaren negentig ontstond laat zich omschrijven als militarisering van de politie. De dienders zijn er niet meer om een situatie te ontwapenen, maar om de boel te laten exploderen, zo lijkt de boodschap. En bovenal – gezien de toenmalige rechtszaak waarin allerlei dubieuze zaken de revue passeerden – krijgen de sekteleden geen eerlijke kans om zichzelf in juridisch opzicht te verdedigen.

Dit is heel knap van de makers: ondanks de abjecte denkbeelden van Koresh en zijn discipelen krijg je enigszins sympathie voor ze; voor de underdog. Dat is vooral omdat de FBI meer geduld had moeten opbrengen om de sekte te ontmantelen. Brute kracht, zo bewijst Waco eens te meer, heeft brute gevolgen.

Waco S01, vanaf 18 juli 2019 op Videoland

Lees ook