Vijf 'romantische' filmklassiekers: lang niet zo gelukkig

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Deze romantische films en filmkoppels hebben de tand des tijds niet doorstaan.

December is natuurlijk de perfecte maand om lekker met een dekentje op de bank naar kerstmuziek te luisteren, of te kijken naar je favoriete romantische filmklassieker. Zoals de Amerikanen zouden zeggen: ‘Tis the season ('Het is het seizoen'). Maar, is het allemaal wel zo onschuldig als het lijkt? Vorige week werd bekend dat een aantal radiostations in Amerika het kerstliedje Baby, It’s Cold Outside weren – waar een vrouw naar huis wil en een man haar niet wil laten gaan - vanwege de seksistische ondertonen en de suggestie van date rape (‘Say what’s in this drink?’/'Zeg, wat zit er in dit drankje?'). De dochter van de schrijver, Frank Loesser, geeft Bill Cosby de schuld, nu die wordt beschuldigd van het drogeren en molesteren van diverse vrouwen (daarvoor werd het liedjes slechts 'af en toe' een 'date rape song' genoemd). Het is overigens niet alleen beperkt tot kerstliederen, luister bijvoorbeeld maar eens goed naar de tekst achter Every Breath You Take van The Police.

Net zoals bij deze liedjes zijn er ook films waarbij vooral het romantische element de tand des tijds niet heeft doorstaan. Hieronder vijf films waarbij de ‘happily ever after’ bij nader inzien toch niet zo heel ‘happily’ is. Wees wel gewaarschuwd: ze zullen nooit meer hetzelfde zijn!

5. Grease (1978)

Plot: de keurige pastelgetinte Sandy (Olivia Newton-John) en stoere vetkuif Danny (John Travolta) beleven samen een intense zomerromance. Maar kan hun prille zomerliefde de harde werkelijkheid van het echte schoolleven doorstaan? De overlevingskansen zijn miniem. Een stoere jongen als Danny kan bij zijn vrienden natuurlijk niet aankomen met een nette, blonde paardenstaart aan zijn arm. Dat is niet goed voor zijn imago. Gelukkig ziet Sandy net op tijd in wat er moet gebeuren. En dus hangt ze haar lange rok aan de wilgen, hijst ze zich in een strakke leren broek en een truitje met blote schouders, en stopt ze een permanentje in haar haar en een peuk in haar mond. En ze leefden nog lang en gelukkig.

Met het gebruik van een zin als ‘Did she put up a fight?’ (Heeft ze zich verzet?) in het openingsnummer Summer Nights gaven de makers al niet blijk van heel veel inzicht, maar met een dergelijk ‘happy end’ kan je tegenwoordig toch echt niet meer wegkomen: verander voor een man alles aan jezelf wat jou jou maakt. Dat is échte liefde!  

4. Say Anything (1989)

Iedereen die tiener was in 1989 herinnert zich de iconische scène uit Say Anything wel, het speelfilmdebuut van Cameron Crowe (Almost Famous). Lloyd Dobler (John Cusack) rijdt met zijn auto het terrein van de ouders van zijn grote liefde (Ione Skye) op, en steekt onder haar slaapkamerraam zijn gettoblaster hoog de lucht in om daarop keihard In Your Eyes van Peter Gabriel af te spelen.

Superromantisch niet? Totdat je je realiseert dat zijn grote liefde hem net daarvoor gedumpt heeft, dus niet meer zijn vriendinnetje maar zijn ex is, en de muziek die hij draait het nummer is waar ze voor het eerst seks op hadden. De droom van elke ex dus.

3. The Breakfast Club (1985)

Het is, op de kleuterschool, een universeel gegeven dat wanneer een jongen je leuk vindt, hij er alles aan doet om je het tegenovergestelde te doen geloven. In dat geval is John Bender (Judd Nelson) in The Breakfast Club echt hoteldebotel, tot over z’n oren verliefd.

Een korte introductie: deze John Hughes (Ferris Bueller’s Day Off) klassieker draait om vijf middelbare scholieren die verplicht op zaterdag op school hun zonden moeten overdenken. Zelfbenoemde gangmaker is onruststoker Bender. Alle medestudenten moeten het bezuren, maar zijn meest giftige pijlen zijn gericht op Claire Standish (Molly Ringwald), het nuffige, populaire meisje van school. Hij intimideert, koeioneert, beschimpt en bedreigt haar en krijgt haar zelfs meermaals aan het huilen. Toch valt Claire hem aan het einde van de film in de armen. Want achter al dat vijandige geraas schuilt vast een gekwelde jongen met een klein hartje. Toch?

Nu, ruim dertig jaar later, blijkt Bender eigenlijk maar weinig (misschien zelfs wel geen) verzoenende eigenschappen te hebben. Iets wat zelfs Molly Ringwald, terugkijkend, toe moet geven. In een krachtige column voor The New Yorker schreef ze eerder dit jaar hoe het voelde om een paar jaar geleden de film met haar toen tienjarige dochter opnieuw te bekijken. De scène waar Bender, verstopt onder Claires tafel, onder haar rokje piept en waarin gesuggereerd wordt dat hij wel meer doet dan alleen kijken, was heel ongemakkelijk (zelfs al was er voor dat bewuste shot een volwassen vervanger gebruikt – Ringwald was zeventien). Maar het was vooral zijn algehele gedrag dat moeilijk viel goed te praten. ‘Bender terroriseert Claire de hele film door (…). Hij maakt nooit excuses, maar eindigt wel met het meisje.’ 

2. Love Actually (2003)

De laatste jaren is er een beetje een tweestrijd gaande wat betreft Love Actually van Richard Curtis. Voor sommigen is deze mozaïekfilm hét summum van romantiek, voor anderen juist het voorbeeld van hoe het níet moet (klik hier voor een uitgebreid anti-betoog). Voor de laatstgenoemden is Love Actually een film waarin echte liefde niets te maken heeft met een diepe, betekenisvolle connectie, maar alles met fysieke aantrekkingskracht (denk aan de opbloeiende relatie tussen Colin Firth, de misdaadschrijver, en Lúcia Moniz, zijn Portugese schoonmaakster) en waarin elke liefdesrelatie waar werk in moet worden gestopt (Laura Linney en Rodrigo Santoro, Emma Thompson en Alan Rickman) bij voorbaat gedoemd is.

Maar het grootste pijnpunt is de beruchte/befaamde tekstbordjesscène met Andrew Lincoln (van voor de zombie apocalyps die The Walking Dead heet). Zijn karakter, fotograaf/cameraman Mark, smacht al jaren stilletjes naar Juliet (Keira Knightley), de kersverse vrouw van zijn beste vriend. Ook hier is de aantrekkingskracht puur fysiek (ze hebben nog geen betekenisvol gesprek met elkaar gevoerd) en in dit geval ook eenzijdig. Tot Juliet bij de filmopnames van haar trouwen ontdekt dat Mark de camera continue op haar had gericht. Dus is voor hem natuurlijk de enige logische volgende stap haar – zonder dat haar man er vanaf weet – met tekstbordjes de liefde te verklaren. Na deze ongevraagde en opdringerige liefdesverklaring wordt Mark door de gevleide Juliet niet beloond met een straatverbod, maar met een kus.  

Wat wordt gebracht als een onschuldige, romantische geste, is eigenlijk redelijk sinister. Eerlijk is eerlijk, Andrew Lincoln voelde al tijdens het lezen van het script nattigheid, zo vertelde hij in 2017 aan Entertainment Weekly. ‘Een van de meest romantische films aller tijden’ (Lincolns woorden, niet de mijne) was ‘een caleidoscoop van alle verschillende vormen van liefde. Die van mij bleef onbeantwoord. Dus was ik de rare stalker.’

1. Sleepless in Seattle (1993)

Maar, Andrew kan rustig ademhalen. Op stalkergebied is hij slechts een eenvoudige boer in vergelijking met Meg Ryan in Sleepless in Seattle. Meg Ryan speelt Annie Reed, een krantenjournalist uit Baltimore met een vriendelijke en fatsoenlijke – dus saaie - verloofde (Bill Pullman). Maar wanneer Annie op een nacht op de radio het hartverscheurende verhaal hoort van weduwnaar Sam Baldwin (Tom Hanks), woonachtig in Seattle, is ze direct verkocht.

Wat doe je dan, als een mentaal stabiele vrouw? Inderdaad, je roept hardop dat dit je ‘lotsbestemming’ is, schrijft een brief aan zijn zoon waarin je voorstelt om elkaar bij het Empire State Building – een belangrijke locatie in je favoriete film, An Affair to Remember – te ontmoeten, huurt – onder het mom van research – een privédetective in om Sam op te sporen en reist vervolgens – uiteraard ook voor research  – een kleine 4500 kilometer van de oost- naar de westkust om van een afstandje je ‘lot’ te bespieden. Wanneer jouw intense blik die van hem kruist, kijkt hij niet gealarmeerd, maar juist verwonderd en geïntrigeerd. Hoe kan het ook anders? Je ziet eruit als een jonge Meg Ryan, zelfs al gedraag je je eigenlijk niet heel anders dan de gevaarlijke ex van Julia Roberts in Sleeping with the Enemy.

Lees ook