Electric Dreams

Philip K. Dick’s Electric Dreams S01: Concurrentie voor Black Mirror?

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Een serie gebaseerd op korte sciencefiction verhalen van Philip K. Dick (Blade Runner, Minority Report). Voor sommigen een creatieve springplank, voor anderen een struikelblok. 

Het werk van sciencefiction schrijver Philip K. Dick (1928-1982) is de afgelopen decennia een dankbare inspiratiebron voor Hollywood gebleken (en gebleven). Denk natuurlijk aan Blade Runner (1982), Total Recall (1990) en Minority Report (2002), maar ook aan Paycheck (2003), A Scanner Darkly (2006), The Adjustment Bureau (2011) en de Amazon-serie The Man in the High Castle (2015).

Koppel dat aan de populariteit van een serie als Black Mirror en het niet zo verwonderlijk dat Amazon nu een tiendelige tv-serie aan zijn korte verhalen wijdt. Net als bij Black Mirror spelen toekomstige technologieën een belangrijke rol, maar niet de belangrijkste: Philip K. Dick is meer geïnteresseerd in onze menselijkheid. En wat dat mens-zijn nu eigenlijk is.

Het meest letterlijk gebeurt dit in Human Is, waarin een vrouw (Essie Davis) onverwacht wordt herenigd met haar man (Bryan Cranston), die juist voor dood was achtergelaten op een buitenaards slagveld. Nog verrassender dan zijn terugkeer is zijn goede humeur. Haar kille, afstandelijke echtgenoot is veranderd in een lieve, zorgzame man.

De drijvende kracht in Father Thing is feitelijk hetzelfde als die van het boek The Body Snatchers van Jack Finney (beide verhalen kwamen ook nagenoeg op hetzelfde moment – eind 1954 - uit). Wat doe je, wanneer je ontdekt dat je vader (Greg Kinnear) je vader niet meer is? En hoe ver ga je om je moeder (Mireille Enos) te beschermen?

Je voor een serie volledig baseren op de korte verhalen van Philip K. Dick is zeker een vruchtbaar uitgangspunt (hij schreef er 121). Maar er schuilt ook een gevaar. Sommige schrijfsels zijn heel gedateerd, andere zijn juist niet veel meer dan een mooie ingeving met een punchline. Dan is het aan de vindingrijkheid van de scriptschrijvers om er een boeiende aflevering van vijftig minuten van te maken.  

Het is een opdracht waar helaas niet iedereen in slaagt. Zo mist het simpele verhaaltje van The Impossible Planet – twee hebzuchtige entrepreneurs nemen een stokoude maar schatrijke dame (hier gespeeld door Geraldine Chaplin) mee naar een nepvariant van de Aarde – overduidelijk wat vlees aan de botten (zelfs de originele twist ontbreekt).  

Ook Crazy Diamond hapert in de executie. Het korte verhaal Sales Pitch was niet veel meer dan een geinige anekdote over een wel heel volhardende mechanische deur-aan-deurverkoper. In Crazy Diamond valt een wetenschapper (Steve Buscemi) voor de mooie rondingen en hulpkreten van een aantrekkelijke damesrobot (Sidse Babett Knudsen). De halfslachtige boodschap over wat ‘normaal’ is komt niet echt uit de verf. En wat is precies de gedachte achter de vrouw die veertig procent mens, zestig procent varken is?  

Waar sommigen struikelen, rijzen anderen tot grote hoogten. Het oeuvre van Dick kan ook juist een geweldige springplank zijn voor je eigen creatieve ingevingen. Zo waren Minority Report en Total Recall ook ooit korte verhalen, tot Steven Spielberg en Paul Verhoeven er hun kenmerkende stempels opzetten. (Als je echt het genie van Verhoeven en de scriptschrijvers wil waarderen, lees dan het origineel We Can Remember It For You Wholesale, waarin de Amerikaanse overheid ontdekt dat de hoofdpersoon niet alleen een verzetsstrijder is van Mars, maar ook de enige die de wereld kan redden van een zekere ondergang aan de hand van strijdlustige miniatuuraliens).  

Schrijver Ronald D. Moore (de man achter Battlestar Galactica en Outlander) ging voor Real Life helemaal los. Je zal er waarschijnlijk weinig van het origineel (Exhibit Piece) in terug herkennen, behalve dan dat ook hier iemand vlucht voor de realiteit. Maar is het weduwnaar en mediamagnaat George (Terrence Howard) die droomt van een leven in de toekomst als superagent Sarah (Anna Paquin) inclusief sexy vriendin (Rachelle Lefevre) en vliegende auto, of juist andersom? Real Life laat ons lang in het ongewisse, maar stelt uiteindelijk ook diepere vragen over wat we denken dat we willen en wat we denken dat we verdienen.    

Twee afleveringen weten heel goed de paranoia en neuroses uit Dicks werk te vertalen naar deze tijd. En dus wordt de Koude Oorlog-mentaliteit uit Foster, You’re Dead in Safe & Sound vervangen door de continue angst voor een terroristische aanslag. Niet dat de kinderen op de middelbare school waar Foster (Annalise Basso, een van de kids uit Captain Fantastic) net is begonnen ooit zelf een aanslag hebben meegemaakt, maar de beelden op tv laten zien dat het toch echt elk moment kan gebeuren!

De sterkste aflevering is Kill All Others van Dee Rees (Mudbound). Het originele korte verhaal (The Hanging Stranger) had al een even fascinerend als luguber uitgangspunt (er hangt een dode man aan een lantaarnpaal en niemand, behalve een winkelmanager, kijkt er echt van op) al was de clou een beetje suf (buitenaardse, insectachtige wezens hebben de wereld overgenomen en gehersenspoeld). Rees maakt het verhaal pijnlijk actueel. Wanneer de voornaamste – want enige – Presidentskandidaat (Vera Farmiga) burgers oproept tot geweld tegen de Ander, lijkt niemand zich erover op te winden, behalve de eenvoudige fabrieksmedewerker Philbert (Mel Rodriguez, Patsy uit Getting On). Maar al zijn wanhopige waarschuwingen worden afgedaan als paranoia, of erger nog, als verdacht. Want is dit niet precies wat een Ander zou doen?

De woorden waarmee zijn collega’s (Glenn Morshower en Jason Mitchell, ook van Mudbound) hem proberen te kalmeren klinken ook angstaanjagend bekend in de oren: “Trek je toch niks aan van al dat politieke gedoe. Het is maar entertainment. Het is niet echt.”

Philip K. Dick’s Electric Dreams S1, vanaf 12 januari 2018 te zien

Lees ook

Sacha Baron Cohen krijgt hoofdrol in The Spy

Brooklyn Nine-Nine S04 nu te zien op Netflix

Deep State S01: het nieuwe Homeland?

Israëlische film Foxtrot: surrealistische trip

Nashville

Acteurs nemen afscheid van Nashville