Loveless

Loveless: een liefdeloos Russisch meesterwerk

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Twee egoïstische volwassenen verliezen in een sneeuwrijke, hartverscheurende tragedie hun zoon uit het oog.

In een park in een stad nabij Sint-Petersburg staan bomen in de winterzon. Een bijna bevroren beekje stroomt langzaam. Het zijn sneeuwrijke taferelen; shots zonder leven en levendigheid. Ze voorspellen weinig goeds, deze kille tableaus. Ze zetten de toon voor de rest van Loveless, een film over liefdeloosheid. Filmmaker Andrej Zvjagintsev (Elena, Leviathan) toont in zijn hartverscheurende meesterwerk uit 2017 hoe twee volwassenen hun 12-jarige zoon uit het oog verliezen. Met desastreuze gevolgen. De arme Alyosha (Matvei Novikov) verwordt tot het letterlijke kind van de rekening; het resultaat van het mislukte huwelijk tussen Zhenya (Maryana Spivak) en Boris (Aleksey Rozin).

https://www.youtube.com/watch?v=WoJWM09hrnY

De echtscheiding tussen Zhenya en Boris is bijna rond. Tot die tijd delen ze nog een appartement met hun zoon. Hoewel ze beiden al een nieuwe partner hebben gevonden en een nieuw leven. Wanneer Alyosha’s ouders allebei thuis zijn, dan is het hommeles. Verwijten vliegen over en weer, en moeder en vader hebben niet door dat Alyosha het op zijn kamer allemaal kan horen. Ook de verhitte discussies die over hem gaan. Zvjagintsev filmt het buitengewoon geëmotioneerde gezicht van de jongeling, die koste wat kost probeert te zwijgen. Het is een pijnlijk toonbeeld van aanstaande eenzaamheid. Want zoonlief is niet meer dan een lastpak.

Maar op een dag realiseert Zhenya zich dat Alyosha na school nooit thuis is geweest. Waar heeft hij die nacht geslapen? Terwijl Alyosha als vermist is opgegeven en een zoekactie wordt opgestart, zien we eerder in de film al dat Zhenya en Boris elders zijn met hun gedachten, geïllustreerd in seksscènes met hun nieuwe partners, in hun nieuwe huizen, waar artificiële genegenheid prevaleert. Want Zvjagintsev pretendeert niet dat de nieuwe partnerkeuzes van de twee zaligmakend zijn. Er is seks, maar is er liefde? Het lijkt er meer op dat Zhenya en Boris misschien wel nooit de liefde zullen kennen.

Hoewel het niet uitmaakt op welke manier je ernaar kijkt. Omdat Alyosha zijn conclusies al lijkt te hebben getrokken. Hij voelt zich ongewenst. En dan zijn de bossen, nabij de bebouwde kom, een mooi toevluchtsoord. Met de ijzige takken en witte landerijen. Zvjagintsev weet als geen ander – en zoals Russische artiesten zo mooi kunnen – schoonheid te vinden in misantropie.

Loveless, op 9 oktober 2020 te zien bij NPO 2 en NPO Start, en vanaf dan ook te zien op NPO Plus.

Lees ook