Judah Friedlander

Judah Friedlander: America is the Greatest Country in the United States: Genadeloze, spitsvondige hersenspinsels

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Netflix-special is intelligente graadmeter voor de Amerikaanse stand van zaken.

In de fameuze Comedy Cellar in New York staat komiek Judah Friedlander relaxt met zijn rug naar de karakteristieke stenen muur. Het petdragende buitenbeentje prevelt een oneliner: ‘Amerikaans zijn is een bestaande aandoening.’ Het is een gevatte verwijzing naar het haperende zorgstelsel, en een bruggetje naar een grap over ouder worden: ‘Ik word grijs. Ik krijg steeds meer witte haren. De zwarte haren verdwijnen Het is alsof mijn hoofd wordt gegentrificeerd.’ Deze zelfobservatie – het hoofd als een metafoor voor een wijk waar welvarende witte burgers de gekleurde minderheden verdringen – is exemplarisch voor de rest van de voorstelling die bestaat uit een reeks bitse anekdotes, in zwart-wit gefilmd tijdens optredens in 2016 en 2017 – waaronder net na de inauguratie van Donald Trump.

https://www.youtube.com/watch?v=VyXRdH0JTi0

Friedlander oogt met zijn grijze baard meer dan ooit als een bedelende oorlogsveteraan; zo’n veelvoorkomende verschijning in New York City. Zijn pet bedekt zijn ogen, waardoor zijn grimassen nauwelijks zichtbaar zijn. Veel kijkers zullen hem evenwel erkennen als de aartsluie Frank Rossitano uit 30 Rock, met wie Friedlander furore maakte. Het personage staat bekend om zijn sarcastische zelfspot. Dat geldt tevens voor Friedlander, die het podium betreedt met een T-shirt met de opdruk ‘wereldkampioen’. Waarop hij meteen contact zoekt met het publiek: ‘Waar kom je vandaan?’ Een man stamelt: ‘Mexico.’ Waarop Friedlander vastbesloten corrigeert: ‘Het is meggico.’

Een andere achteloze bezoeker, schijnbaar een Nederlander, wordt getrakteerd op een spervuur aan grappen over zijn thuisland: ‘Nederland is het meest besluiteloze land ter wereld. Is het nu Holland of Nederland. Kies verdomme een naam.’ Dit is een evidente knipoog naar de titel van de Netflix-special: America is the Greatest Country in the United States. Friedlander werpt zich op als een patriot, die niet genoeg kan benadrukken dat Amerika de onbetwiste nummer een van de wereld is. Om die stelling vervolgens keer op keer te ontkrachten: ‘Hoeveel mensen komen er in Nederland om door vuurwapens? 3 à 4? In Amerika 30.000 per jaar.’

De komiek presenteert zijn dubieuze feiten – op sarcastische wijze – als trotse prestaties. ‘We hebben het grootste Ierse restaurant van de wereld: McDonalds.’ Tussendoor reageert hij gedecideerd op vragen uit het publiek, tijdens een stuk waarin Friedlander zich voorstelt welke beslissingen hij zou nemen vanuit het Witte Huis. Terwijl hij terloops de zittend president ridiculiseert. ‘Tijdens het proces tegen O.J. Simpson was de handschoen die hij zou hebben gedragen tijdens de moordpartij zichtbaar te klein. Maar wie heeft wel kleine handen? Donald Trump!’ Na zulke genadeloze, spitsvondige hersenspinsels vertelt hij als afsluiter dat hij parttime cursussen geeft aan de Axe Body Spray Universiteit (of een willekeurig ander gefictionaliseerd instituut): ‘Jullie moeten er eens eentje volgen.’

Met deze bovengenoemde cynische bespiegeling verwijst Friedlander naar de gepolariseerde Amerikaanse samenleving, waar iedereen zich mag voordoen als expert – en dus als lesgevende kwakzalver. Dat nepnieuws is zo’n context opleeft, is derhalve geen verrassing. Met zulke gewaarwordingen is Frielanders onemanshow allicht meer nog dan het werk van zijn komische collega’s een intelligente graadmeter voor de (politieke en maatschappelijke) stand van zaken in de Verenigde Staten, waar de ‘slechtste president van de 45’ het voor het zeggen heeft, met aan zijn zijde First Lady Melania. De excentriekeling zou het als commander in chief anders doen: ‘Ik plaats vrouwen niet in een ranglijst. Dat is seksistisch.’

Judah Friedlander: America is the Greatest Country in the United States, 31 oktober bij Netflix

Lees ook