De Lagarde Filmclub (7): The Killing of a Sacred Deer

De nieuwe film bij onze filmclub: The Killing of a Sacred Deer, met Nicole Kidman en Colin Farrell! In de geweldig beklemmende art house thriller exploderen de twee bijna van de onderdrukte emoties.

Steven is een gerespecteerd en gevierd hartchirurg, Anna een dito oogarts. Deze veertigers wonen met hun twee pubers in een kast van een huis, ergens in de VS. Twee professionals met een druk maar rimpelloos bestaan te midden van sociale en financiële weelde. Degelijke en mooie mensen, wel een tikje saai. Hun conversaties blijken, als je ze wat langer aan het woord hebt gehoord, onwerkelijk stijf en plechtig maar tegelijk prozaïsch en inhoudsloos. ‘Zal ik nog wat sinaasappelsap persen?’ komt eruit alsof het een loodzware existentiële levensvraag betreft. Ander voorbeeld: de zoon loopt de kamer van zijn zus in, overhandigt haar een haarborstel en zegt ernstig: ‘bedankt voor het lenen van de borstel’. Robot-dialogen, holle frasen die met grote zwaarte worden gedeclameerd. Gezinsleden die heel vormelijk en gedisciplineerd voorwenden een sociale eenheid te zijn, mensen die hun hele leven bijeen lijken te acteren. De volle omvang van de intense emotionele beteugeling die in dit gezin tot zwartekunst is verheven, wordt je pas gewaar als het avond is. Als Steven (Farrell) op bed ligt, Anna (Kidman) in kanten ondergoed naast dat bed staat en ernstig vraagt: ‘volledige verdoving?’ Waarop hij knikt en zij roerloos op haar rug op bed gaat liggen, haar hoofd naar achteren over de rand geknikt, een klinische staat van volledige verdoving imiterend, een prachtig ijsblok in lingerie. Dit, realiseer je je na enige seconden met peilloos onbehagen, is hun seksleven. Daarna vind je alles aan deze mensen onheilspellend en ongezond, tot en met hun gordijnen aan toe.

Steven wordt in het ziekenhuis waar hij werkt, bezocht door een jongeman die opvallend vasthoudende pogingen tot contact onderneemt. Deze Martin lijkt zeer emotioneel betrokken bij de arts, die zelf extreem gereserveerd en beleefd afhoudend reageert. Als Martin zich geen nee laat verkopen, geeft Steven enigszins toe en laat Martin zelfs kennismaken met zijn vrouw en kinderen. Vooral dochter Kim voelt een onverwachte verwantschap met hem, die hij uitbuit. Langzaam vreet Martin zich een weg naar het hart van dit gesloten gezin. Die weg en het doel ervan moeten hier onvermeld blijven, want een deel van de kracht van de film ligt besloten in de verborgen agenda van Martin en het verhaal erachter. Als Steven doorkrijgt wat Martin drijft en doet, acteert Farrell diens totaal ingekapselde en machteloze razernij zo fenomenaal dat je er bang van wordt. De acteur, die we vooral kennen van actiefilms als Fantastic Beasts and Where to Find Them en Total Recall, is in handen van de juiste regisseur in staat tot trillende intensiteit, zoals we ook al zagen in In Bruges en The Lobster. Nicole Kidman’s Anna komt pas in een laat stadium achter de aard en omvang van de veldslag die Martin in gedachten heeft. Ze reageert huiveringwekkend praktisch en is net als Farrell fenomenaal in haar beheersing. Net als in het drama Birth, waarin ze de langste en beste close-up uit de recente Amerikaanse filmgeschiedenis had, doet de actrice je geloven in het bestaan van kokend ijs. De cameravoering, muziek en het uitgekiende geluidsbeeld doen de rest: deze film grijpt je kalmpjes bij de strot en sleept je voort door de gangen van het huis en hospitaal, tot het bittere einde.

The Killing of a Sacred Deer is een Griekse tragedie over wraak, boetedoening en onmogelijke keuzes, gebaseerd op de mythe van Iphigenia. Ook Grieks in moderne zin, want de regisseur is Yorgos Lanthimos. Hij is in zijn eentje verantwoordelijk voor de internationale doorbraak van de moderne Griekse cinema. Na het absurdistische familiedrama Kynodontas (Dogtooth), Alps en zijn eerste Engelstalige film The Lobster – over een maatschappij waarin alleenstaanden in een speciale kliniek verplicht een partner moeten vinden op straffe van een metamorfose in een dier naar keuze – is The Killing of a Sacred Deer wederom een keelsnoerend spannende, onwerkelijke en af en toe gewelddadige exercitie in menselijke kilte, gebracht met een heel bijzondere combinatie van humor en horror. Lanthimos’ kunstbroeders zijn Lars von Trier, Monthy Python, Michael Haneke en Stanley Kubrick, maar Lanthimos is vooral Lanthimos; zijn acteursregie is zeer herkenbaar, met die stijl van ingehouden emoties achter opgeprikte dialogen. Echt gezellig wordt het niet in zijn films, maar ze zijn onvergetelijk.

Waar: Studio K, Timorplein 62, Amsterdam
Wanneer: maandag 27 november om 19:15 uur.