Tales from the Loop

Column: tv- versus filmrecensies

· Door

Google+ Facebook Twitter WhatsApp

Een film kan je als recensent altijd volledig bekijken, maar hoe werkt het met 'screeners' voor tv-series?

Voordat ik in 2016 bij de Lagarde als tv-recensent begon had ik er nooit zo bij stilgestaan – daarvoor schreef ik voornamelijk over dans en over film – maar inmiddels ben ik er wel achter dat voor het recenseren van film en van tv toch onverwacht verschillende (ongeschreven) regels gelden.

De bijna grootste faux pas die je als filmrecensent kan maken is een film recenseren die je niet helemaal hebt gezien. Zo ontdekte een collega vorig jaar aan den lijve toen deze door de Raad voor de Journalistiek op de vingers werd getikt. Hij had namelijk een recensie over de Nederlandse speelfilm De Dirigent geschreven terwijl hij de eerste paar minuten had gemist. Die recensie bevatte daardoor ‘in ieder geval één feitelijke onjuistheid,’ concludeerde de Raad. ‘Als uitgangspunt dient dat een recensent kennisneemt van het hele product dat hij beoordeelt’.

Bij het recenseren van tv-series is het juist de natuurlijkste zaak van de wereld dat je niet alles hebt gezien. Zelfs al zouden we het willen, we kunnen vaak gewoon niet anders. Bij tv-series wordt niet alles als vanzelfsprekend van tevoren voor de critici beschikbaar gesteld. Bij Game of Thrones zaten ook de recensenten elke week netjes voor de tablet of tv. Als er al zogenoemde ‘screeners’ worden vrijgegeven, dan is dat vaak een aflevering of twee. Een enkele keer kan je als recensent een heel seizoen zien, al ontbreekt daar dan wel vaak de seizoensfinale (in verband met spoilergevaar).

Gelukkig is het bij de meeste series eigenlijk ook niet heel erg nodig om alles te zien. Zeker bij procedure-drama’s (van CSI en House tot Law & Order), waarin iedere aflevering feitelijk dezelfde opzet heeft. Maar ook bij veel andersoortige series heb je meestal na twee, drie afleveringen wel een idee waar het naartoe gaat. Bij het recenseren van tv-series kijk je meer naar de potentie dan naar het totaalplaatje. Dat overzicht heb je immers vaak nog niet. Voor mijzelf geldt een belangrijke terugkerende vraag: wil ik weten hoe het verdergaat?

Er is nog een ander verschil wanneer je kijkt naar film en tv: tv-zenders en aanbieders zijn, wanneer ze iets laten zien, in de meeste gevallen net iets makkelijker wat betreft het vrijgeven van nog niet helemaal afgerond materiaal. Zo ontving ik bij het laatste seizoen van The X-Files meerdere afleveringen waarin nog een aantal visuele effecten misten, zodat ik op een gegeven moment een behulpzame titelkaart voorgeschoteld kreeg met de boodschap: ‘alien op roltrap’. Ook in een screener voor Avenue 5 kwam opeens een nog enigszins primitieve computeranimatie van los door de ruimte slingerende dode vakantiegangers voorbij.

Uiteraard is het beter een aflevering pas te zien wanneer deze helemaal af is, maar het geeft ook blijk van vertrouwen: vertrouwen dat een recensent daar doorheen kan kijken. Een iets grotere uitdaging wordt het wanneer er bij de aangeleverde screeners bewust afleveringen missen. Voor het eerste seizoen van een Nederlandse dramaserie ontving ik alleen screeners van aflevering 2 en 7. Aflevering 1 was niet nodig voor een accuraat beeld. Aangezien de pilot van een nieuwe serie meestal dient om alle – in dit geval vijftien! – personages te introduceren had ik persoonlijk een aflevering 1 toch best fijn gevonden.

Bij Tales from the Loop (vanaf 3 april te zien bij Amazon Prime Video) vormt het juist geen probleem dat vooraf alleen de screeners van aflevering 1, 4 en 6 beschikbaar waren. De veelbelovende serie is meer een losse verzameling korte verhalen, dan een chronologisch, coherent geheel. Zo kan een personage in de ene aflevering de hoofdrol spelen en in de volgende een randfiguur zijn. Dat de afleveringen niet precies op elkaar aansluiten past juist perfect bij de dromerige, licht vervreemdende sfeer. Waren deze drie afleveringen net de krenten uit de pap? Misschien. Wil ik weten hoe het verdergaat? Zeker weten!

Lees ook